Zaktualizowano dnia 14 stycznia 2026
Praca nad zachowaniem osób, szczególnie tych mierzących się z różnego rodzaju zaburzeniami (np. ze spektrum autyzmu), wymaga odpowiednich działań. Pomoc w rewalidacji można uzyskać podczas terapii behawioralnej. W dalszej części artykułu odpowiemy na pytania: kto może ją prowadzić, a także jakie są jej cele.
Cele terapii behawioralnej
Zadaniem terapeuty behawioralnego jest praca nad zachowaniami danej osoby w sposób, który rozwija zachowania pożądane, a jednocześnie redukuje te, które są niepożądane. Co jest bardzo istotne, terapia behawioralna powinna zadziałać w taki sposób, aby dana osoba utrzymała jej efekty. Mowa tu o stopniu utrzymania zachowania, które było poddawane interwencji, po zakończeniu terapii. Ważna jest także generalizacja tych efektów oznaczająca występowanie zachowania poddawanego interwencji nie tylko w środowisku terapeutycznym, a także w różnych sytuacjach.
Dziecko autystyczne u terapeuty behawioralnego
Terapia behawioralna jest często stosowana u dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. U osób tych występują deficyty w rozwoju społecznym i zaburzenia komunikacji, dlatego nie zawsze łatwo jest zrozumieć ich zachowanie. Właśnie do tego zrozumienia wykorzystywana jest terapia behawioralna, korzystająca ze stosowanej analizy zachowania (SAZ). Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule: SAZ we współczesnym behawioryzmie.
Praca z dzieckiem autystycznym wymaga odpowiedniego podejścia, dlatego terapeuci behawioralni muszą wykazywać się cierpliwością, opanowaniem, empatią i odpowiednim podejściem. Ponadto specjalista ten musi zadbać o to, aby traktować dziecko ze spektrum autyzmu w sposób indywidualny i prowadzić terapię dostosowaną do jego potrzeb i możliwości.
Kto może prowadzić terapię behawioralną?
Terapia behawioralna kojarzona jest najczęściej z działalnością psychologów i psychiatrów. Nie każdy ma świadomość, że mogą ją prowadzić także wykwalifikowani terapeuci behawioralni zajmujący się osobami z trudnościami społecznymi. Najczęściej są to dzieci i młodzież przejawiające trudne zachowania w wypracowaniu prawidłowych wzorców i reakcji.
Oczywiście terapeutą behawioralnym nie może być każdy, osoba na tym stanowisku musi wykazywać się umiejętnościami oraz wiedzą pedagogiczną niezbędną do prowadzenia terapii behawioralnej. Można je zdobyć na “Kursie Kwalifikacyjnym z zakresu terapii behawioralnej”, którego celem jest wyposażenie uczestników w kwalifikacje zgodne z MEN.
Program tego szkolenia został przygotowany tak, by przygotować uczestnika do różnorodnych sytuacji związanych z pracą terapeuty behawioralnego. Omawiane są na nim techniki terapeutyczne stosowane wobec osób z zaburzeniami:
- ze spektrum autyzmu,
- lękowymi (fobie, kompulsje),
- rozwoju i zachowania,
- odżywiania,
- zachowań o charakterze seksualnym itd.
Po ukończeniu “Kursu Kwalifikacyjnego z zakresu terapii behawioralnej” uczestnik otrzymuje dokument potwierdzający zdobycie kwalifikacji zgodnych z rozporządzeniem Ministerstwa Edukacji Narodowej.
FAQ
Terapia behawioralna – co to jest?
Terapia behawioralna to forma psychoterapii oparta na zasadach uczenia się, w której terapeuta koncentruje się na analizie i modyfikacji utartych, często niewłaściwych zachowań. Jest ona szczególnie skuteczna w przypadku pacjentów z zaburzeniami spektrum autyzmu, z zaburzeniami lękowymi czy odżywiania.
Jakie są cele terapii behawioralnej?
Głównym celem terapii behawioralnej dla dzieci jest zmiana zachowań, które utrudniają codzienne funkcjonowanie, oraz wzmocnienie pozytywnych wzorców działania oraz myślenia, co przekłada się na lepsze radzenie sobie w relacjach, emocjach i codziennych zadaniach.
Metoda behawioralna w pracy z dzieckiem – na czym polega?
Metoda behawioralna u dzieci polega na wspieraniu pożądanych zachowań poprzez wzmacnianie ich i stopniowe eliminowanie trudnych reakcji na codzienne sytuacje.
Jak zostać terapeutą poznawczo-behawioralnym?
By prowadzić terapię CBT (poznawczo-behawioralną) należy ukończyć studia magisterskie z psychologii lub pokrewnego kierunku, a następnie czteroletni kurs terapii w tym nurcie.
