Co to jest tyflopedagogika?

tyflopedagogika

Tyflopedagogika jest jednym z działów pedagogiki specjalnej. Zajmuje się rehabilitacją i edukacją osób z niepełnosprawnością wzroku, pomagając im odnaleźć się w otaczającym świecie. Co jeszcze wchodzi w zakres pracy tyflopedagoga?

Tyflopedagog – kompetencje

Z definicji, tyflopedagog (z gr. typhlos – ślepy) to pedagog, który całościowo przeprowadza zajęcia z udziałem osób niewidomych i słabowidzących. Kompetencje niezbędne do pracy z osobami, które posiadają dysfunkcje wzroku zostają nabyte w toku studiów podyplomowych bądź kursu kwalifikacyjnego z zakresu tyflopedagogiki. Dzięki temu, tyflopedagog może zajmować się wychowaniem, edukacją, terapią i rehabilitacją osób, które częściowo lub całkowicie utraciły zmysł wzroku, a także tymi, które nie wykształciły go w ogóle.

Terapeuta, oprócz ćwiczeń rewalidacyjnych, wspiera również swoich podopiecznych psychicznie: motywuje do pracy nad sobą oraz do kształcenia umiejętności niezbędnych do prowadzenia samodzielnego życia. Uczy, jak przeprowadzać codzienne czynności oraz jak poruszać się w otwartej przestrzeni. Edukuje również opiekunów i rodzinę, jak wspierać osoby z dysfunkcją wzroku.

Jak wyglądają zajęcia z tyflopedagogiem?

Tyflopedagog prowadzi terapię wzroku, która polega na jego usprawnianiu; w przypadku osób niewidomych pomaga wypracować mechanizmy kompensacyjne, polegające na wykorzystywaniu pozostałych zmysłów do poznawania otoczenia. W przypadku dzieci zajęcia prowadzone są w formie zabawy i w taki sposób, aby nie zniechęcać do dalszego rozwoju. Bardzo ważne w pracy tyflopedagoga jest wzmacnianie wiary we własne siły i wsparcie emocjonalne podopiecznych, by nie czuli się jak niezdolni do samodzielnej egzystencji i wykluczeni społecznie.

Co wchodzi w zakres terapii tyflopedagogicznej?

Terapeuta z zakresu tyflopedagogiki zajmuje się całościowym procesem rehabilitacji podopiecznych. W jej skład wchodzą zatem takie działa, jak:

  • funkcjonalna ocena widzenia,
  • dobór odpowiednich pomocy optycznych;
  • stymulowanie do używania wzroku – patrzenia, widzenia, skupiania spojrzenia,
  • stymulowanie pozostałych zmysłów,
  • rozwijanie percepcji dotykowej,
  • wspieranie funkcji poznawczych, usprawnianie ruchowe,
  • wspieranie emocjonalne,
  • wdrażanie do samodzielności,
  • socjalizacja

Zakres działań tyflopedagoga jest więc bardzo szeroki, wymaga więc specjalistycznej wiedzy i kompetencji, aby cały proces przeprowadzać prawidłowo i z jak największą korzyścią dla podopiecznych. Podczas kursu kwalifikacyjnego przyszli terapeuci zdobywają więc wiedzę i umiejętności z takich zagadnień, jak:

  • pedagogika specjalna, tyflopedagogika,
  • psychologia,
  • anatomia, fizjologia i patologia narządu wzroku,
  • rehabilitacji widzenia,
  • metodyki nauczania,
  • posługiwanie się metodami brajlowskimi

Zdobycie kwalifikacji zgodnych z wytycznymi MEN uprawnia do pracy z dziećmi i młodzieżą, ale również z osobami dorosłymi, które wymagają wsparcia tyflopedagogicznego.